جستارهايي در زمينه نظماهنگ قرآن كريم

 نويسنده : ابوالفضل خوش‌منش  تخليص : گلاره مرادي

   نوشته حاضر چكيده و خلاصه‌اي است از مقاله با عنوان جستارهايي در زمينه نظماهنگ قرآن كريم ، نوشته دكتر ابوالفضل خوش‌منش كه در شماره 20 مجله بينات و در صفحه 75 آن به چاپ رسيده است و جهت مزيد استفاده قرآن دوستان به صورت خلاصه تقديم مي‌شود.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

آداب كلام در كلام الهي

 نويسنده : محمد شريفاني

   آنچه در اين مقاله مدنظر است ، مروري است بر آداب سخن از ديدگاه قرآن. انتخاب اين بحث از جهات گوناگون حايز اهميت است كه ذيلاً به آنها اشاره خواهد شد و مهم‌ترين آنها نقش‌ بلندي است كه زبان و سخن در ميان اعضا و افعال انساني ، در سعادت وشقاوت انسان ايفا مي‌كند.

  مباحث اين مقاله عبارت‌اند از: الف ـ اهميت كلام ؛ ب ـ آداب سخن گفتن؛ ج ـ آداب سخن شنيدن ؛ د ـ آداب گفتگو.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

قرآن و طرح نظام تأمين اجتماعي

 تأليف : محمد امير نوري كرماني

 پيشينه تأمين اجتماعي در اسلام

ترديد نيست كه پيش از ظهور اسلام در عربستان ، چه در خصوص حمل و نقل كالاها و چه در حمايت از افراد ضعيف و از كار افتاده، نوعي تأمين وجود داشت. پيمان و تعهد قبايل در زمينه امنيت راه‌هاي حمل و نقل كالا به ازاي سپردن تعهد متقابل و يا پرداخت مبلغي، گوياي اين حقيقت است . همچنين است تأمين امنيت جاني و مالي افراد بدون حامي و پشتيبان (= صعلوك).

پيمان «حلف الفضول» قبل از بعثت پيامبر (ص) نمونه بارزي از اين نوع تأمين و تعاون است . بر اساس اين پيمان، در صورت تضييع حقوق فقرا و مسافران بدون حامي(ابن السبيل ) ،‌اموالي از ثروتمندان ستانده مي‌شد . پيامبر (ص) در اين پيمان عضو بود و پس از بعثت ،‌با افتخار از آن ياد مي‌كرد و مسلمانان را به اين رويكرد تشويق مي‌نمود و در همين باره فرمود: «لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان ما احب الي من حمرالنعم ولو دعي به في الاسلام لأجبت.»[1]

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

در آمدی بر شخصيت‌شناسي زنان در قصه‌هاي قرآن

 نويسنده : محمد مهدي رضايي

   1. زن ، به عنوان نيمي از نفس انساني كه آفريده خداوند است وظيفه او در زمين ، در عرصه حيات آدمي نقشي سازنده وجايگاهي بس ارجمند است. زن به همراه نيمه ديگر، يعني مرد، و با ياري جستن از استعدادهاي بسيار و گاه منحصر به فردي كه خالق دانا در طبيعت او به وديعت نهاده ، جاده پر پيچ و خم زندگي را مي‌پيمايد ، تا سرانجام نقش درخور و شأن شايسته خويش را دريابد و به كمال سزوار خود نايل آيد.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

مباني روش شناسي علوم قرآني

 نويسنده:عباس‌ ايزد‌پناه

عضو هيئت علمي دانشگاه قم

چكيده

اين مقاله درصدد تبيين مباني وزيرساخت‌ها كلان روش‌شناسي علوم قرآني است كه درچهار محور به بحث و بررسي علوم قرآني، روش‌شناسي علوم قرآني، جايگاه روش‌شناسي علوم قرآني، روش‌شناسي علوم قرآني در پرتو نگرش‌شناسي و تمايز و تشابه روشهاي علوم قرآني. نخست مفهوم علوم قرآني در فرهنگ كلاسيك مطرح مي‌شود و سه علم مورد تعريف و شناسايي قرار مي‌گيرد: فلسفه علوم قرآني درميان روش‌شناسي عمومي تحقيق، روش‌شناسي علوم، روش‌شنايس علوم اسلامي و روش‌شناسي احياي دين تبيين مي‌گردد و آنگاه، رابطه روش‌شناسي علوم قرآني با نوف نگرش به قرآن مورد بررسي قرار‌ مي‌گيرد و برگزوم بازسازي و اصلاح نگرش به قرآن تاكيد مي‌شود و سرانجام، تمايز و تشابه روشهاي علوم قرآني مطرح مي‌گردد و موضوع‌شناسي و نوع نگرش ما به آن به عنوان قابل دفاع‌ترين نظريه در تبيين فلسفي تمايز و تشاره روشها معرفي مي‌شود.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

صفات شهر اسلامي از نگاه قرآن كريم

 نويسنده: دكتر محمد نقي زاده

 چكيده

 خداي متعال براي حل تمام مشكلات زندگي در قرآن كريم راهنماي هايي را معمول كرده است. از‌ آن جمله ويژگيهاي يك شهر اسلامي را به لحاظ  معماري و شهر سازي نمايانده است.در اين مقاله سعي شده است،‌اين ويژگي ها از آيات قرآن استخراج و معرفي شود. عناويني كه در آن مورد بحث قرار گرفته است،‌عبارت است از: اصول و ارزشها، صفات فعل الهي، ‌طبيعت و عناصر طبيعي، تنظيم رواط اجتماعي،‌صفات محيط مصنوع، عناصر شهري و معماري.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

شر از منظر قرآن کریم

 تاليف :علي الهبداشتي

 چكيده

با توجه به طرح مجدد موضوع شر توسط فيلسوفان جديد بويژه فيلسوفان دين و تفسيرهاي متفاوتي كه از سوي فيلسوفان الهي و متكلمان در شرق و غرب، در گذشته و حال از آن ياد شده و نقدهايي كه بر بسياري از آن تفسيرها وارد شده است، مناسبت دارد كه ديدگاه قرآن را در اين زمينه جويا شويم. نگارنده در اين مقاله با تفكر و تعمق در آيات كريمه الهي براي تحليل مسأله شر تلاش تازه‌اي را معمول ساخته است تا به كمك قرآن كه تبيان كل شي‌ء است،‌براي بسياري از اموري كه شر ناميده مي‌شود،‌پاسخ مناسب عرضه كند.

كليد واژه‌ها :‌خير ،‌شر،‌نفع،‌ضرر، علم خدا،‌قدرت خدا، خيرخواهي خدا، عدل خدا، رحمت و حكمت خدا.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

 همگاني بودن زبان قرآن

 تأليف :‌محمد علي پورعلي فرد

 چكيده

زبان قرآن همان زبان عرف عقلاي عالم است؛ چون قرآن كتاب هدايت عالميان است و تناسب حكم و موضوع چنين اقتضايي دارد، به علاوه خداي قرآن همين زبان مشترك را به انسانها آموخته است.سيره عقلا هم بر فهم قرآن به همين زبان همگاني بوده است. قرآن هم موافق فطرت و مقتضيات انسانهاست . نگاه به آيات سراسر قرآن نيز فهم‌پذيري و همگاني بودنش را ثابت مي‌كند . حروف مقطعه موافق روش عقلاست . شرح اين نكات و نكات ديگر در اين مقاله آمده است.

كليد واژه‌ها :‌زبان قرآن، زبان عرفي، عرف عقلا.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

قرآن فضائل انساني و روانشناسي

 فاطمه حسيني حسين‌آباد (از آثار ارسالي به بخش جنبي هيجدهمين جشنواره  قرآني دانشجويان سراسر كشور)

 خلاصه مقاله

در جهان بيني اسلامي انسان موجودي شگفت‌انگيز است . زيرا از جسم و روح تشكيل شده و هر كدام از اين ابعاد، افعال خاصي را به منصه ظهور مي‌رسانند. با وجود اين دو قوه تن و روان توانايي بس شگرفي از خود نشان داده كه به عنوان خليفه خدا درزمين انتخاب شده است . پس مقام والايي نيز دارد.

با توجه به استعدادهاي بالقوه انسان راههاي مختلفي براي طريق زندگي او وجود دارد كه مي‌تواند او را به سعادت و شقاوت برساند اين مسير يعني رسيدن به اعلي عليين و يا اسفل السافلين در قرآن نشان داده شده است و دستورات الهي با توجه فطرت انسان و تواناييهاي او وضع شده لذا راه هموار است.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

تولد و ادراك انسان

وَاٌللهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُنِ أُمَّهَاتِكُمْ لاَتَعْلَمُونَ شَيْئًاوَ جَعَلَ لَكُمُ اٌلسَّمْعَ وَ اٌلْأَبْصَارَ وَ اٌلأَفْئدَهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُروُنَ ؛[1]

و خدا شما را از بطن مادران بيرون آورد در حاليكه هيچ نمي‌دانستيد و به شما گوش و چشم و قلب (بتدريج) عطا كرد تا مگر شكر ( اين نعمت‌ها ) بجاي آريد.

 And Allah has brought you forth from the wombs of your mothers _ you did not know anything - and Hegave you gave you hearing and sight and hearts that you may give thanks. ( The Bee/78)

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

درخشش زنان مسلمان در عرصه ي علم و فرهنگ در صدر اسلام

 دكتر سهيلا جلالي  استاديار گروه الهيات دانشگاه الزهرا

 اشاره :

زنان صدر اسلام كه از جاهليتي تاريك رهايي يافته بودند با الهام از آيات قرآن و سنت نبوي در بسياري از عرصه هاي زندگي خوش درخشيدند, اما سوگمندانه ديري نپاييد كه آداب و رسوم جاهلي در شكلي جديد ـ كه عمدتاً رنگ تقدس نيز بر چهره داشت ـ به جامعه ي اسلامي بازگشت و آموزه هاي وحياني را به كناري زده, جفايي بزرگ بر زنان رواداشت و آنها را از بسياري از فعاليت ها از جمله حق فراگيري دانش ـ كه خداوند به نوع انسان عطا كرده بود ـ محروم ساخت.

این مقاله ترجمه ای است بر اساس تحقیق نویسنده ،در زمینه مذهبی که اکنون برابر نوشته و همت «توبی لستر» Toby Lester منتشر شده و به دست مترجم رسیده است. نظر به اهمیت خاص که این نوشته در مورد دیانت اسلام و قرآن در محافل فرهنگی و مذهبی جهان غرب احراز نموده، اینک به ترجمه و اقتباس آن اقدام می گردد. این نوشته، برای نخستین بار به زبان فارسی ترجمه شده و به پژوهشگران و علاقه مندان به تاریخ اسلام تقدیم می گردد.

«ما سعی نداریم اعتقادات هیچکس را نابود کنیم»
«توبی لیستر»

جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید