قرآن و فاطمه (س)

نويسنده : نهله غروي نائيني

   شأن نزول آياتي از قرآن كريم درباره حضرت زهرا (س) در تفاسير بيان شده است و اهل سنت و جماعت اتفاق نظر دارند كه سوره هل اتي ( انسان ) درباره فاطمه (ع) و همسر و پسرانش نازل شده است.¹

  هنگامي كه رسول خدا (ص) آماده مباهله با اهل كتاب مي‌شد اين آيه شريفه نازل شد: ... فقل تعالوا ندع ابناءنا و ابنائكم و نسائنا و نسائكم  و انفسنا و انفسكم ... ( آل عمران ): « بگو بياييد فرزندان ما و فرزندان شما و زنان ما و زنان شما و خود ما و خود شما را بخوانيم ...» آن گاه رسول خدا (ص) فاطمه و علي و حسنين را همراه برد و فرمود: « اللهم هولاء أهلي²».

جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

سير تطور تفاسير شيعه در قرن پانزدهم

نويسنده: سيد محمد علي ايازي

اوج شكوفايي

سده پانزدهم در سير تطور تفاسير شيعه اوج شكوفايي دانش تفسير است. از اواخر قرن چهاردهم و با نگارش تفسير مهم الميزان نقطه عطفي در تاريخ تفسير شيعه پديد آمد و تحول كمي و كيفي را به دنبال خود آورد و اگر با نگارش تفسير تبيان در قرن پنجم و مجمع البيان در قرن ششم حركتي مهم انجام گرفت، اين تفسير در اين سده چنين نقشي ايفا كرد . به اعتراف مخالفين سرسخت شيعه، تفسير الميزان نه در فرهنگ اهل بيت كه در جهان اسلام از بهترين تفاسيري بود كه به عرصه ظهور رسيد[1] و خود باعث رشد و رونق تفسير در شكل اجتهادي و اجتماعي گرديد. صرف نظر از تفسيرهايي كه از شيعه در قرون گذشته به نگارش درآمده و در اين سده با تحقيق و تصحيح به چاپ رسيده، در اين فاصله كوتاه اگر نگوييم سرآمد تمام قرون است با همه آن دوران‌ها برابري مي‌كند. 

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

سير تطور تفاسير شيعه در قرن سيزدهم

 تأليف : سيد محمد علي ايازي 

 احياي دوباره روش اجتهادي

در نيمه دوم قرن دوازدهم دانشمند بزرگي از شيعه موسوم به وحيد بهبهاني (م 1205) كه در استدلال و تفكر عقلاني نبوغ خاصي داشت، طومار مكتب اخباري را درهم پيچيد. گرايش اخباري در اغاز در برخي از شهرها و مراكز علمي بين‌النهرين نفوذ كرد و در آن سامان بسرعت مورد پذيرش قرار گرفت در حالي كه در شهرهاي ايران آهسته آهسته  ـ‌به ويژه اصفهان ـ نفوذ يافت، اما با ظهور انديشمندان اصولي در قرن 12 و 13 اين گرايش رو به افول نهاد و حوزه‌هاي تدريس فلسفه و اصول كه غالباً در سده‌هاي پيشين متروك مانده بود دوباره رونق گرفت. اين حركت گرچه در آغاز به دانش فقه و اصول تأثير گذاشت، اما چون تفسير شيعي از اين ضايعه به دور نمانده بود و با واسطه تأثير گذاشته بود، تصحيح آن اندكي طول كشيد و با فاصله طولاني‌تري بسوي اصلاح گام برداشت . به عنوان نمونه در سده سيزدهم سيد عبدالله شبر(م 1242) تفسير نگاشت،‌ و دو تفسير او ظاهراً جمع ميان عقل و نقل بود،‌اما صبغه روايي او نمود بيشتري دارد و محمد امين همداني تفسير الدرالنظيم را با گرايش فلسفي تأليف كرد و خاندان برغاني كه به گردآوري حديث در تفسير معروف و از چندگانه نويسان در دانش تفسير هستند به تفسير اجتهادي گوشه چشمي نشان مي‌دهند.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

در طریق استنباط از قرآن

 نويسنده : دكتر محمدكاظم شاكر

چكيده :

  قرآن مهمترين منبع استنباط احكام به شمار مي‌رود و احكام موضوعات جديد با بهره‌گيري از عمومات و اطلاقات آيات قابل استنباط است و احاديث مربوط ‌، مصاديقي از آنها را ذكر كرده‌اند و آنها را تخصيص نزده و مقيد نساخته‌اند. استنباط صحيح موضوعات  جديد از قرآن در گرو امور ذيل است: نگرش همه جانبه به موضوعات ، ملاحظه شرايط زمان و مكان ، تفكيك مسائل فردي از مسائل اجتماعي ، عدم تخطي فروع از اصول ، تتبع كامل ادله و بالاخره كشف ملاكات احكام در خصوص موضوعات غيرعبادي. اين مقاله موضوعات مذكور را بررسي كرده است.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

سير تطور تفاسير شيعه در قرن دوازدهم

 تأليف : سيد محمد علي ايازي

 گرايش به روش اثري

در اوائل قرن يازدهم هجري مسلكي در ميان علماي شيعه ظهور و بروز كرد كهاز مسيك ظاهري و حنبلي قشري‌تر و جامدتر بود . اين مسلك‌كه بعدها به نام اخباري گري نام گرفت ، از اوائل قرن دوازدهم در ايران هواداراني پيدا كرد و در شهرستانهاي مختلف علمايي از آن جانبداري كردند. آنان بيشتر بر ظواهر اخبار و تعطيل عقل و اجتها تأكيد مي‌ورزيد.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

 آفرينش انسان در تفسير الميزان

 نويسنده: مهدي مهريزي

 آغاز آفرينش انسان وچگونگي آن، از جمله مباحث مهمي مي‌باشد كه در كتابهاي آسماني و قرآن كريم، مجال طرح يافته است.

از بررسي داستان آفرينش انسان در كتابهاي آسماني مي‌توان به نگرش آنها در باب انسان و مسائل انسان‌شناسي دست يافت: توان او براي رشد و تعالي، ميزان آسيب‌پذيري از وسوسه‌هاي شيطاني، امكانات و استعدادهاي نهفته در او، راهزنان و راهبران وي در زندگي و... .

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

 نويسنده: محمد باقر سعيدي‌روشن

 تحليل حقيقت وحي و راز نهاني پيام‌گيري انحصاري آن، در پرتو داده‌هاي حسي و تجربي و تأملات متديك عقلاني، چشم‌اندازي روشن در مسير اين افق بيكرانه پنهان براي ما روش نمي‌سازد. اساساً وقتي با پديده‌اي سروكار داشتيم كه فاقد خصيصه تكرارپذيري باشد و ما تحت هيچ شرايطي نتوانيم آن صحنه را در معرض نمايش، مشاهده و آزمون‌سنجي خويش قرار دهيم و رهيافتي درون‌گرايانه به دست آوريم، بالطبع فاقد صلاحيت داوري علمي تجربي درباره آن امرفراروان‌شناختي خواهيم بود. همين‌سان اگر آن امر يك پديده تفكرناپذير و خارج از قلمرو معيارهاي سنتي و متداول تئوري‌هاي استنتاج قياسي باشد، ناچار بايد بپذيريم كه تحليل آن پديده فراعقلي، در چهارچوب قالب‌هاي ذهني و عقلي شناخته شده ثمري نخواهد داشت.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

نظريه متعالي بودن زبان قرآن

 نويسنده: محمد ابراهيم ايزدخواه

عضوهيأت علمي دانشگاه قم

 چكيده

فهم كتاب الهي مي‌طلبد كه زبان آن را بشناسيم. درباره زبان قران اختلاف نظر وجود دارد: زبان قرآن را برخي علمي وادبي و برخي رمزي و برخي ديگر عرفي دانسته‌اند؛ اما هيچ يك از آنها درست به نظر نمي‌رسد؛ زيرا قرآن براي همه انسانها و همه زبانها‌ آمده‌است؛ حال آنكه زبان علم و ادب و رمز به گروه خاصي تعلق دارد. زبان عرف نيز از مسامحه ومبالغه خالي نيست. به علاوه در قرآن واژه‌هايي در معناهايي وراي فهم عرف به كار رفته است. بنابراين زبان قرآن، زباني فراتر از همه اين زبان هاست/ قرآن از همه اين زبانها بهره‌گرفته است. ظاهر قرآن عرفي است؛ ولي موضوعاتي به اين قرار آن را از عرف متمايز مي‌سازد: 1. ظاهر و باطن 2. تأويل و تنزيل 3. محكم ومتشابه 4. جري و انطباق 5. نظام‌مندي 6. خبر از مغيبات 7. به كارگيري بعضي از واژه‌ها در معناي خاص

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

عشق الهي در منظر قرآن كريم

 نويسنده:دكتر رحمت الله شريعتي

استاديار دانشگاه آزاد اسلامي نجف‌آباد

چكيده

  عشق رابطه اي قلبي ميان دو موجود است كه چون به نحو اتّّم برقرار شود، عاشق را در معشوق فاني مي‌سازد و در قرآن اگرچه لفظ عشق نيامده، ولي از معناي آن با الفاظ ديگر مانند حب و ود سخن رفته است. از لوازم عشق آن است كه عاشق را تابع و تسليم اراده و فرمان معشوق مي‌گرداند؛ به طوري كه به جز از روي حب و عشق به خداي تعالي گزارده نشود.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

قدس در نگاه قرآن

نويسنده: حسن الباش  ترجمه و نگارش محمدرضا ايرواني

مبارزه‌اي كه اكنون بين امت اسلامي از يكسو و صهيونيستها از ديگر سوي وجود دارد د رابعاد مختلف جريان دارد. محور اين مبارزه، بعد ديني و اعتقادي است كه ريشه در تاريخ اسلام دارد و نقطه آغاز آن، هنگام تشكيل جامعه اسلامي در مدينه بود كه قوم يهود به مبارزه با اين جامعه نو پا برخاستند. قدس شريف در اين جامعه از قداست خاصي برخوردار بود زيرا آياتي از قرآن كريم در اين باره نازل شده بود.

از همان آغاز بعثت نبي اكرم(ص)،قوم يهود حساسيت عجيبي نسبت به آن حضرت نشان مي‌دادند و اين حساسيت آنگاه فزوني گرفت كه پيامبر اكرم به مدينه هجرت كردند. يهوديان مدينه، نسبت به قبايل عرب تفاخر مي‌كردند و با طرح مسايلي از قبيل اينكه آنها كتاب  پيامبر دارند، اصالت تاريخي دارند و عموماً‌ انبياء گذشته از ميان آنان بوده است، ديگران را تحقير مي‌كردند. به خصوص كه درهمان حال ‌آنها صاحب مكنت و قدرت اقتصادي بالايي نيز بودند و از مدينه تا شام، ‌قلعه‌‌‌ها و برج و باروهاي استواري ساخته بودند. مجموعه اين امور باعث شده بود كه آنان از موضع بالا و فتنه‌جويانه با ديگران برخورد كنند.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

فرضيه تكامل و قرآن

 نويسنده : دكتر محمد علي رضائي اصفهاني

اول : آياتي كه در رابطه با اثبات نظريه تكامل مورد استناد قرار گرفته است:

ما اين آيات را جداگانه ذكر مي‌كنيم و مورد بررسي قرار مي‌دهيم. اين آيات را مي‌توان به چند دسته تقسيم كرد.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

شفاعت قرآن کریم

 نام دانشجو: مسعود عباسي جامه رشته تحصيلي: علوم قرآني

دانشگاه محل تحصيل: دانشگاه مذاهب اسلامي

 چكيده:

در بحث شفاعت، مي توان گفت كه يكي از واژه‌هايي كه زبانزد عام و خاص است، بلكه سر زبان غالب مردم جهان از ملتهاي مختلف و مذاهب و اديان گوناگون با نحوه مختلف و گوناگوني است، واژه شفاعت، شفيع و شافع است و مخصوصاً عقيده به شفاعت به اندازه‌اي در ميان مسلمانان خصوصاً شيعه رسوخ كرده كه هر كجا برويم و از هر كسي بپرسيم اين عقيده را از عقايد مسلم خويش به حساب مي‌آورد.

در اين مقاله سعي شده است كه بحث شفاعت به طور جامع و اجمال در 20 صفحه بيان گردد، لذا ابتدا به مباحث لغوي شفاعت و محورهاي وابسته بدان پرداخته شده و اينكه شفاعت از منظر گذشتگان و آيات و روايات قرآن كريم چگونه است و بحث در مورد اينكه آيات مربوط به شفاعت كدامند؟ و چه ارتباطي با آن دسته آيات دارند كه مسأله شفاعت را نفي مي‌كنند، بيان و تشريح فضاي آيات مربوط به شفاعت، شرايط تأثير شفاعت و شرايط شفاعت شونده و شفاعت كننده و بيان اينكه شفاعت‌كنندگان چه مواردي هستند؟ در اين مورد بحث، بررسي و تحقيق قرار گرفته است.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

زبان وحى

 نوشته: آية الله معرفت

زبان , آسان ترين وسيله انتقال مفاهيم ذهنى در انسان به شمار مى رود وساده ترين ابزارى است كه آدمـى مـى تواند در حيات اجتماعى , معانى متصوره خويش را مورد تبادل و تفاهم قرار دهد مساله خطير تفهيم و تفهم كه لازمه زندگى اجتماعى است تنها از همين راه است كه سهل و ساده انجام مـى گيرد لذا خداوندپس از نعمت آفرينش , آن را از بزرگ ترين نعمت ها ياد كرده است ((الرحمان علم القرآن خلق الا نسان علمه البيان )), پروردگارى كه گستره رحمت او موجب گرديد تـا قـرآن را بـه انـسـان بياموزد, بزرگ ترين نعمتى را كه پس از نعمت آفرينش به اوارزانى داشت , نعمت بيان بود.

شـرايـع الهى كه براى انسان ها آمده و با آنان سخن گفته , از همين شيوه معمولى ومتعارف بهره جـسـتـه اسـت ((و مـا ارسـلـنـا مـن رسول الا بلسان قومه ليبين لهم, وهيچ پيامبرى را نـفـرستاديم مگر آن كه با زبان مردم خويش سخن گويد, تا [ بتواند پيام الهى را] براى آنان روشن سـازد)) ازاين رو زبان شريعت همان زبان مردم است و چون روى سخن با مردم است , بايد با زبانى قابل فهم برايشان باشد.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

درآمدی بر اسباب نزول

   نوشته: حسين جوان آراسته   درسنامه علوم قرآنى
الف ) تعريف اسباب نزول

آيات قرآن , تدريجا و در مدتى نسبتاطولانى نازل گـشـته اند.

در اين فصل , بحث درباره يكى از مسايل مهمى است كه باتدريجى بودن نزول قرآن , ارتباطى تام دارد كه از آن به سبب نزول يا شاءن نزول تعبير مى شود.

به طور كلى آيات قرآن كريم به دو دسته تقسيم مى گردند: اول : آياتى كه بدون سبب خاص و تنها به خاطر هدايت و ارشاد عموم مردم نازل شده اند.

دوم : آياتى كه نزول آن به انگيزه اى خاص بوده است .

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

عبد صالح در قرآن

پژوهش : احد داوري

بهار 1382

و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكران الأرض يرثها عبادي الصالحون

مقدمه

1ـ‌امامت خورشيد حيات‌بخشي كه شيعه با اعتقاد به آن ، گره خورده و راه خويش را در تاريخ آغاز كرده و از اسلام خلفا و كج‌راهه‌ها و بي‌راهه‌ها جدا نموده است. تولد، حيات ،‌بالندگي و بقاي شعيه در گرو اين حقيقت بزرگ قرآني و يادگار سترگ پيامبر صلي‌الله عليه و آله و سلم است. .

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

دين حنيف از ديدگاه قرآن

 تاليف: دكتر جعفر تابان 

چكيده :

حنيف كلمه‌اي عربي و به معناي پاك‌دين و متمايل به دين حق است. بعضي از افراد خود را دين حنيف مي‌دانستند و يا ديگران آنان را چنين مي‌شناختند و پيامبر گرامي اسلام نيز به پيروي از ابراهيم (ع) بر دين حنيف بود. البته روش ‌و آيين ايشان متفاوت با پيروان دين حنيف به معناي متعارف آن بود. دين حنيف يك دين رسمي داراي تشكيلات و علماء ، اصول و فروع نبوده است.

كليد واژه‌ها :‌حنيف ، حنفاء، دين، يهود، مسيحيت .

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

دعا در آيينه وحي

مولف : صفورا عباسي   (آثار ارسالي به جشنواره هيجدهم)

  مقدمه

و از اسئلك عبادي عني فاني قريب اجيب دعوه الداع اذ ادعان

آدمي در فراز ونشيب زندگي وحادثه‌هاي تلخ و شيرين گاهي چنان دچار آزردگي مي‌شود كه با هيچ وسيله مادي آرامش نمي‌يابد و اگر قدرت همه قدرتمندان ، ثروت تمام ثروتمندان و كليه وسايل لذت و كاميابي جهان در اختيار او گذاشته شود ذره‌اي از درد روحي او كاسته نمي‌شود در چنين حالتي گاهي انسان به سراغ بهترين دوست و نزديكترين خويش و عزيزترين كس خود مي‌رود تا با او راز دل گويد گاهي نيز هيچ كس را محرم و مورد اعتماد نداشته و در كنج عزلت با خود به نجوا مي‌پردازد در هر حال تنها راه درمان و آرامش انس با محبوب و باز كردن سفره دل نزد معشوق است و در اين حال است كه انسان رو به سوي بارگاه حق نموده و دستان پر از نياز خود را به سوي او دراز مي كند و با او زمزمه مي‌كند . حال اگر آدمي از آلودگي به زشتيها و غبار گناه و عصيان احساس غم و دل مردگي كند تا آن جا كه از خويشتن خويش نيز گريزان ومتنفر باشد در اين صورت به كجا پناه برد و با كه راز دل گويد آري در اينجاست كه بايد به سرچشمه همه خوبيها و پاكيها و‌ آفريدگار محبت و صفا و خالق خود پناه برد و با ياد و عشق او و حضور درمحفل انس او آرام گيرد. چه آرامش و لذتي بالاتر از اين كه عبد ذليل در حضور معبود عزيز قرار گيرد و جان آسوده خويش را در زلال محبت او تطهير و روح پر تلاطم خود را با ذكر آن يگانه آرام كند اين بهترين و برترين ثمره شيرين دعاست اگر بنده به چنين حالتي دست يافت و نزديكي و قرب به حق را لمس نمود و قدمي به محول او نزديك شد آنگاه معبود محب و معشوق او شده و اين بنده است كه محبوب حق مي‌شود و ندا مي‌رسد كه « فليستجيبوا لي وليو منوابي » چرا كه بوسيله دعا او را مي‌خواند با عمق وجودش هيچ كس و هيچ چيز نمي‌تواند بين او وارحم‌الراحمين حجابي ايجاد كند دعا عمق احساس انسان نسبت به بندگي خويش دعا طنين آهنگ روح نواز قرب الهي است كه آنگاه مصداق زيباي اين مناجاتند كه الهي نام تو ما را جواز مهر تو ما را جهاز شناخت توما را امان لطف تو ما را عيان» باشد كه ما نيز از عارفان و اصل محفل دعا باشيم و از محضر حق جز ذات او را نخواهيم كه حصول معرفت حق اوج اجابت دعاي عبد است،‌در اينجا بر خود واجب مي‌دانم كه از همكاري كتابخانه‌هاي ادبيات،‌مركزي كتابخانه آستان قدس كتابخانه معارف و ديگر كساني كه مرا در جمع‌آوري اين مقاله ياري دارند صميمانه تشكر كنم.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

آيا انسان مي‌تواند موجود زنده‌اي بوجود آورد؟

نويسنده : دكتر محمد علي رضائي اصفهاني

 يكي از مسايلي كه در عصر حاضر، پس از پيشرفتهاي عظيم علوم‌تجربي، براي بشر مطرح شده است خلقت موجود زنده است. (انسان يا غير انسان) برخي متخصصان علوم پزشكي و زيست‌شناسي معتقدند بشريت در دهه‌هاي اخير در اين راه گام‌هايي برداشته و مقدماتي را طي كرده است.

برخي از صاحب‌نظران و مفسران قرآن اين مطلب را مورد توجه قرار داده و با ذكر برخي آيات قرآن در مورد امكان پذير بودن يا غير ممكن بودن آن اظهار نظر كرده‌اند.

الف : در مورد امكان ناپذيري اين امر به آيه زير استناد شده است:

« يا ايها‌الناس ضرب مثل فاستمعوا له ان الذين تدعون من دون‌الله لن يخلقوا ذبابا ولو اجتمعواله»[1]

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

نگاهي به مفهوم قرآني شفاعت

 ليلا السادات مروجي دانشجوي الهيات دانشگاه كاشان (آثار ارسالي به جشنواره هيجدهم)

 مقدمه

انسان به مقتضاي فطرت الهي خود به دنبال برقراري ارتباط با ماوراء‌ طبيعت و با خالق حقيقي خويش است ‌و چون حجاب ماده و جسمانيت را فراروي خود بيند درصدد «واسطه‌»اي در اين ميان است. گاه اين جستجو به انحراف كشيده مي‌شود ‌و به گاه هدايت اين خواست و طلب فطري ، انبيا را مي‌يابد ، كساني كه پيام روحنواز الهي را برايش مي‌آورند و نداي نجات و سعادت را بدو مي‌رسانند. از سوي ديگر ،‌گاه كه جرم و گناه و عصيان ، دامانش را مي‌آلايد،‌باز به دنبال وسيله‌اي است كه نزد خدا شفاعت كند و آمرزش الهي را نويد آورد.

در زمينه‌ي « شفاعت» ، برداشتهاي نادرستي ديده مي‌شود. بعضي ،‌با افراط و زياده‌روي، ‌شفاعت را دستاويزي براي ارتكاب گناه قرار داده‌‌اند،‌ و عده‌اي ، از جمله هابيان، برخي آيات قرآني را ـ بدون توجه به آيات ديگر ـ مستمسك انكار مسأله‌ي شفاعت ساخته‌اند

دعا در آينه وحي الهي

 نویسنده: عاطفه مزينانی

 چكيده:

رساله‌اي كه اين حقير توفيق جمع‌آوري آن را به دست آوردم شامل شش فصل زير مي‌باشد:

فصل اول: حكمت دعا

فصل دوم: مقدمات و آداب قبل از نيايش

فصل سوم: آداب و مقارنات حال نيايش

فصل چهارم: فوايد و آثار دعا

فصل پنجم: در باب استجابت دعا

فصل ششم: دعاهاي قرآن.

 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

مفهوم حكمت در قرآن و حديث 

نويسنده:رضا برنجكار

۱ـ مقدمه

يكي از وظايف شش گانه علم كلام [1]ايضاح مفاهيم اعتقادي طرح شده در متون مقدس ديني است.واژه حكمت نيز از جمله مفاهيم اسلامي است؛ زيرا حكمت و حكم تنها در قرآن، 50 بار بكار رفته و صفت حكيم كه از صفات خدا نيز هست، 97 مورد در قرآن استعمال دارد . بنابراين بررسي، اين گونه مفاهيم ،‌ضمن اينكه جنبه قرآني دارد، از خصلت كلامي و اعتقادي نيز برخوردار است. در اين نوشتار طبق روال معمول در اين گونه مباحث، ابتدا معناي لغوي حكمت بررسي مي‌شود، آنگاه معنا و خصوصيات حكمت در قرآن و احاديث مورد بحث قرار مي‌گيرد و در پايان به اقوال مفسرين و معناي اصطلاحي حكمت مي‌پردازيم.

جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

نمونه‌هايي از فهم صحيح و سازنده از قرآن در پرتو توجه به سياق و ارتباط آيات

مؤلف : عبدالهادي فقهي زاده

 بركندن جزيي از يك سخن كه در فضايي خاص و در همسايگي مجموعه‌اي از عناصر ايراد شده باشد، كار درستي نيست. چنين عملكردي بمثل چنان است كه عبارت « ويل للمصلين»[1] را از جايگاه اصلي خود در متن قرآني جدا سازيم و آنگاه بكوشيم تفسير درستي از آن به دست دهيم يا درصدد برآييم جمله « والله خلقكم و ما تعملون »[2] را بدون ارتباط با پيش از خود و جوي كه بر آن حاكم است تفسير نموده، نتيجه بگيريم كه اعمال بندگان را خداوند آفريده است و از اين رو آنان در انجام افعال خود مجبورند و از خود اختياري ندارند.

هفت آسمان و زمين

 دكتر محمد علي رضائي اصفهاني

 در قرآن كريم هفت مورد به صراحت و دو مورد به كنايه سخن از آسمانهاي هفت‌گانه گفته دشه است. و در يك مورد نيز ظاهراً سخن از زمين‌هاي هفت‌گانه گفته شده است. كه به برخي از آن آيات اشاره مي‌كنيم :

« الله الذي خلق سبع سموات و من الالرض مثلهن يتنزل الامر بينهن »[1]

« خداوند همان كسي است كه هفت آسمان را آفريد، و از زمين نيز همانند آنها را ،‌فرمان او در ميان آنها پيوسته فرود مي‌آيد. »

ماهيت اسلام در سايه سار قرآن

  اسلام يك نظريه نيست بلكه يك شيوه و اسلوب است ؛ شيوه‌اي كامل كه برقراري جامعه‌اي « خدايي» در زمين را هدف خود مي‌داند به همين سبب اسلام به وضع تعاليم جامعي در سياست، اقتصاد، ‌اجتماع و تعليم و تربيت پرداخته و همة آنها را در قالب و اصولي كلي ريخته است و به اين ترتيب اين تعاليم توانسته است ويژگي خلود و بقا، تكامل، شمول و هماهنگي را براي خود فراهم كند.

اهتمام اسلام آن است كه شيوة حيات و نظام جامعه باشد و به همين سبب است كه به امور زير توجه دارد؛

 مقدّمه :

« قرآن كريم كتاب انسان سازي است » ، برنامة سعادت و هدايت ، و راهنماي كساني كه مي خواهند به فوز عظيم و جاوداني نائل شوند. در اين راستا، شيوه‌هاي متنوعي در قرآن براي دعوت انسانها به رشد و صلاح، به كار رفته است . تبشير و انذار از مهم‌ترين اصول تبليغ قرآني است . يكي از راهكارهاي تبشيري، معرفي انسانها و جماعتهاي برگزيده، و برشمردن صفات و ويژگيها، و ذكر پاداشها و مواهب در نظر گرفته شده براي آنان است ؛ كه به طور ضمني يا به صراحت، به پيمودن راه آنان و اتّصاف به صفات نيكوي آنان، توصيه و تشويق مي فرمايد.

عزت از ديدگاه قرآن

در اين مقاله خواسته شده كه سيماي عزت مؤمنين با الخص حضرت حسين (ع) را كه جزء اولياء و اصيا و واسطة‌ فيض حضرت باريتعالي هستند را د ركلام نوراني حضرت حق جستجو نمائيم و به مدد حضرت حق از اين صفت خداوند تبارك و تعالي ياري گرفته‌ام و با توجه به آياتي كه در قرآن كريم اين موضوع مطرح شده اين مقال را آغاز كردم و هر گونه مطلب و برداشتو فهم تفسيري را به عهدة خواننده محترم گذارده‌ام نشاء الله كه اين مطلب مرضي رضاي سيد الشهدا (ع) قرار گيرد و ما مشمول شفاعت بي كران خود كند.