|
نقش گفتوگو در قصههاي قرآني نويسنده : زهرا خراساني كاراكتر ( شخصيت ) در ادبيات داستاني به مجموعه صفات، اعم از نهاد، سيرت و عادات فردي گفته ميشود و تنها راه شناخت شخص، مطالعه دقيق رفتار و عملكرد او در اين مجموعه صفات بيروني است كه گفتوگو به عنوان بخش مهمي از اين عملكرد است. گفتوگو، نويسنده را قادر ميسازد تا به درون پيچيدگيهاي چند لايه شخص دست يابد، ذهن و احساسات دروني پرسناژ كند. پس مبناي سنجش مخاطب، چيستي آفرينش نويسنده از طريق گفتوگوست ؛ اما گفتوگو درقرآن تنها ماهيت عاطفي يا احساس برانگيز ندارد، بلكه زمينه اصلي پردازش قصه است. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید بلاغت در کلام وحی نويسنده : دكتر محمد سلامتيان استاديار دانشگاه آزادا اسلامي- واحد كاشان چكيده قرآن بليغترين كلام است؛ به همين روي قواعد بلاغي بر اساس آن بنا شده است و كتبي مستقل ويژه بلاغت آن تأليف گرديده است كه اعجاز القرآن فخر رازي و بديع القرآن ابن ابي الاصبح از آن جمله است. در اين مقاله چشمههايي از بلاغت قرآن در خصوص التفات ، قلب ، تقديم و تأخير و زيادت و حذف در آيات معرفي شده است.
جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید استدلال در قرآن نويسنده: آيت الله شيخ مرتضي حايري(ره) سوم از معجزات ، استدلال در قرآن كريم است كه اگر اصل آن هم اعجاز نباشد از يك امّي بزرگ شده در مركزي دور از مباحث فلسفي قطعاً معجزه است. نگارنده براي نمونه به چند نمونه از استدلالهاي قرآن كريم اشاره ميكنم (بعونه تعالي). 1. استدلال براي توحيد كه خدايي جز خداي واحد نيست. مقصود از نفي شريك و نبود خداي ديگر ، نبودن كسي است كه مستقل در تأثير باشد و مثلاً بتواند چيزي را بدون دخالت اراده خداوند بزرگ ايجاد كند. آن موجود مخلوق قدرت مستقل چنين خدايي است و اين دو گونه است: يكي آن كه اين خدايي كه فرض شد شريك خداي بزرگ است، خود مستقل در خلقت باشد، يعني خود به خود واجب الوجود باشد يا اين كه اصل وجودش از طرف خداوند بزرگ باشد ، ولي در ادامه حيات خود مستقل باشد و در ايجاد مخلوقات خود نيز مستقل باشد. خداوند كريم در قرآن به چند دليل بنابر آن چه به نظر ميرسد وجود چنين موجودي را ابطال ميفرمايد. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید زمينهها و انگيزههاي «تفسيرعلمي» نويسنده: فروغ پارسا تاريخ كلام و انديشه اسلامي پس از چند قرن سكون، سرانجام ا زاواخر سده سيزدهم هجري بدين سوي شاهد تحولات و دگرگونيهاي عميقي شد و مقارن جنبشهاي بيدار گرانه سياسي در جهان اسلام مجموعه انديشههاي اسلامي درهمه زمينههاي تفسير و حديث و فقه و كلام و جز آن دگرگون شد كه پيدايي روش «تفسير علمي» از اين دست تحولات است. «تفسير علمي» به معناي همسو كردن آيات قرآني با يافتههاي دانش بشري اگر چه در آثار پيشينيان كم و بيش يافت ميشود ولي هرگز به صورت يك «روش مستقل» در تفسيري البته بحثي است درخور، ليكن در اين مجال تنها انگيزههاي رواج اين روش تفسيري برشمرده ميشود. اميد كه جويندگان علم را سودمند آيد. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید امثال در آيات الاحكام نويسنده: سيد محمد علي ايازي و لا ياتونك بمثل الا جئناك بالحق و احسن تفسيراً(فرقان،25/33) مقدمه يكي از بحثهاي نظري آيات الاحكام، استفاده از امثال قرآن كريم براي استنباط احكام است. در امثال قرآن، خداوند متعال به صورت امرونهي يا خبر در مقام تكليف و تحذير از مخاطبان خود وظيفهاي نخواسته است، تا بتوان به گونه صريح و روشن و بر طبق ضوابط و قواعد اصلي و طبق مفاد ظاهري محض، اين كلمات را حمل بر تكاليف مولوي و ارشادي كرد، بلكه قرآن به صورت خبري و با آوردن مثال و يا تشبيهي، پيامي را القا كرده كه چه بسا ميتوان از آن استفاده حكم – واجب يا حرام، كراهت يا استحباب – كرد، در نتيجه دلالت نص بر كلام نيست، بلكه با اشاره و غير مستقيم است. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید نثر معيار در ترجمه قرآن كريم منبع: بينات، سال سوم،شماره 2، صفحه 63 ـ 56 بحث اين نوبت ما نه درباره نكته يا معضلي قرآني، بلكه مربوط به ترجمه قرآن كريم است، يعني ترجمه فارسي و دقيقتر بگويم راجع به زبان و نثر ترجمه فارسي قرآن كريم است كه از هر نظر شايسته تفحص و تحقيق و تأمل است و قرآن پژوهان معاصر و حتي مترجمان قرآن، كمتر به آن پرداختهاند. سؤال و مسأله اين است كه سبك نثر ترجمه امروزين قرآن چگونه بايد باشد و مراد ما البته ترجمه فارسي است ولي بحث تا حدودي اطلاق دارد و همين مسايل قابل تطبيق و انطباق به ترجمه امروزين انگليسي قرآن يا ترجمه اردو و غيره هم هست. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید كلمه مسيح و زبان كيهاني قرآن تأليف : اعظم پويا مسيح در قرآن كلمه خدا معرفي شده است و اين وصف در ميان همه پيامبران تنها به او اختصاص يافته است. قرآن در سه جا اين وصف را براي مسيح مي آورد:" بكلمه منه" ( آل عمران /3/45) " كلمته " ( نساء/4/170)، "بلكمه من الله " (آل عمران /3/39). كلمه ، در واژگان قرآن، در عهد عتيق، عهد جديد و متفكران يونان باستان به چشم مي خورد . اما اينكه آيا پيامبران بني اسراييل و مسيح خود اين واژه را به زبان آورده و در بستر فرهنگ ديني پيروان خويش نهاده اند و يا شارحان و ناقلان سخنانشان قشر كلمه را براي لب مفاهيمي كه آنان بيان داشته، برگزيده اند؟ آيا اگر مسيح و پيامبران قبل از او از اين واژه بهره جسته اند، از آن روست كه خود واژه مورد نظر خداوند بوده است يا آنان براي بيان تجربه وحي آن را مناسب يافته اند؟ همه در سايه روشن هاي تاريخ است. زيرا بنا به نظر بعضي از متفكران، آنچه از اديان ديگر در اختيار ماست وحي مفسر است[i]. حال آنكه حكايت وحي قرآني، حكايت ديگري است و كلمه، واژه اي است كه خداوند خود در قرآن آورده است. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید سنت های حاکم بر جوامع بشری از نگاه قرآن نويسنده : كاظم قاضي زاده 1ـ مقدمه هنوز از رشد و شكوفايي علوم تجربي ديرزماني نگذشته بود كه انديشمندان علوم انساني به كاوشهاي وسيعي در كشف قوانين حاكم بر حيات جوامع بشري پرداختند. تفاوت عمده علوم تجربي و انساني در آسان بودن اجراي روش آزمون براي عالمان تجربي و دشواري آن در رشتههاي علوم انساني، جامعهشناسان را به مطالعه گسترده در واحدهاي گذشته جامعه كه به مجموع آن « تاريخ » اطلاق ميشود،كشانيد. البته قصد آنان از اين مطالعه، هرگز آشنايي با تاريخ نبود؛ بلكه ايشان به دنبال علل و عوامل رشد، انحطاط، دگرگوني، پايداري و ... جوامع گذشته براي بدست دادن قوانين كلي براي جوامع حال و آينده بودند . اين نگرش تاريخي فلسفه تاريخ نام گرفت.نگرش اينگونه قبل از آنكه به وسيله انديشمندان اروپايي چون مونتسكيو (دانشمند فرانسوي قرن هجدهم ) صورت پذيرد، به وسيله انديشمند اسلامي قرن نهم هجري (چهاردهم ميلادي ) عبدالرحمن بن خلدون تونسي ارايه شد. مقدمه ابن خلدون،كتاب جامع و در خوري در اين زمينه است.وي در اين كتاب به عناويني چون عوامل تبديل حكومتهاي غير متمدن و غير شهري به حكومتهاي متمدن، زمينه بقا و زوال دولتها و قوانين حاكم بر آنها اشاره نموده است[1]. شهيد استاد مطهري به قدمت ابن خلدون و مونتسكيو اينگونه اشاره كرده است: در ميان علماي اسلام،شايد اولين فرد كه به صراحت از سنن و قوانين حاكم بر جامعه، مستقل از سنن و قوانين افراد ياد كرده است، عبدالرحمن بن خلدون تونسي است كه درمقدمه معروفش بر تاريخ ،مفصلاً بحث كرده است و در ميان علماي جديد،اولين فرد كه در پي كشف سنن و قوانين حاكم بر جوامع برآمده مونتسكيو فرانسوي است.[2 جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید سير تدوين قرآن نوشته: بهاء الدين خرمشاهى جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید قرآن و قرآن پژوهى نوشته : سيد محمد باقر حجتی در فـرهـنـگ اسلام و تشيع قرآن را همواره با صفت كريم به صورت قرآن كريم ( اهل سنت ) با صفت مجيد , به صورت قرآن مجيد ( اهل تشيع ) مى نامند و اين دو صفت منشا قرآنى دارد. از قرآن مجيد دوگونه تعريف مى توان به دست داد. نـخـسـت تـعريف ساده و عرفى كه قرآن را كتاب مقدس و آسمانى اسلام و وحى الهى بر حضرت محمد (ص ) مى داند. دوم تـعريف علمى كه قرآن را وحى نامه اعجازآميز الهى مى داند كه به زبان عربى , به عين الفاظ توسط فرشته امين وحى , جبرئيل , از جانب خداوند و از لوح محفوظ , بر قلب و زبان پيامبر اسلام (ص ) هـم اجمالا يكباره و هم تفصيلا در مدت بيست و سه سال نازل شده و حضرت (ص ) آن را بر گـروهـى از اصـحـاب خـود خوانده و كاتبان وحى ( از ميان اصحاب ) آن را با نظارت مستقيم و مـسـتـمر حضرت (ع ) نوشته اند و حافظان بسيار , هم از ميان اصحاب , آن را حفظ و به تواتر نقل كـرده انـد و در عـصـر پـيامبر (ص ) هم مكتوب بوده ولى مدون نبوده است , و در عصر عثمان با نظارت او طى چند سال , منتهى به حدود سال 28 هجرى , مدون بين الدفتين ,از سوره فاتحه تا ناس , در 114 سوره , مى گردد. و متن آن مقدس و متواتر و قطعى الصدور است و تلاوت آن مستحب مؤكد است . ايـمـان بـه قـرآن مـجـيد به توصيفى كه گفته شد و نيز معجزه الهى و سند نبوت دانستن آن و مـحـفوظ بودنش از خطا و هرگونه افزود و كاست ( تحريف ) , از ضروريات اسلام و مذهب تشيع است . قـرآن به زبان عربى بسيار شيوايى كه مايه اعجاب فصحاى عرب ( و بعدها اقوام ديگر ) گرديده و در تـاريـخ زبـان عـربى , سابقه و همانندى نداشته , در طى مدت بيست و سه سال , يعنى سراسر زمـانـى كـه حـضـرت رسـول (ص ) به وظيفه رسالت و ابلاغ پيام الهى و دعوت به اسلام اشتغال داشـتـه انـد , بـه صورت بخش بخش ( منجما يا نجوما ) بر حضرت رسول (ص ) وحى شده است و چنانچه اشاره شد حافظان , حفظش كرده و كاتبان با نوشت افزارهاى بسيار ابتدايى , با خطى كه هـنـوز نـقـطـه و نـشان و علائم اعراب نداشته است , و كوفى نام داشته است , در چندين نسخه بازنويس شده است . جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید شکوفايی تفسير موضوعی دربستر قرن اخير سيد ابراهيم سجادی پژوهشهای قرآنی جلد 8-7 ص 128-149 قرن 14 بستر رشد انديشه هاى نوين و حركتهاى جديد در روش و بيش دانشوران و مصلحان جوامع اسلامى است. دو مبنا در بنياد تفسير موضوعىجهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید طنز در قرآن كريم تاليف:محمد جواد حيدري چكيده : طنز آموزنده طنزي است كه در آن لطف و حكمت به هم درآميخته و مشتمل بر معجوني از نيش و نوش به منظور تعالي و هدايت باشد . نمونههايي از طنزهاي قرآن به اين قرار است : تشبيه صداي بلند به عرعر خر ، تشبيه رفتار بلعم باعورا به پارس سگ و ... در اين مقاله نكات پيش گفته به تفصيل آمده است . كليد واژهها :طنز ،مثل ، كنايه، تشبيه، استعاره ، ريشخند. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید ريشهيابي اختلافات تفسيري
عمده اختلافات تفسيري از سه ناحيه ناشي ميشود: متن قرآن، موقعيت نزول آيات و شخصيت مفسر. در متن قرآن اموري چون الفاظ چند معنا،تعارضات ظاهري و اختلاف قرائات و در خصوص موقعيت نزول قرآن اسباب نزول وشرايط اقتصادي و اجتماعي و در زمينه مفسر عواملي مثل منابع استنادي، باورهاي اعتقادي و جهتگيريهاي عصري و شيوههاي پردازشي اختلافات تفسيري را موجب شده است. شرح اين مطالب را در اين مقاله مطالعه كنيد. كليد واژهها :تفسير ،اختلافات تفسيري، متن قرآن، موقعيت نزول قرآن، شخصيت مفسر. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید فعل و زمان در داستان ها ى قرآن دكتر بكرى عبدالكريمآ* ترجمه ء محمد حسن معصومى جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید اصطلاحات قرآني در محاوره فارسي تأليف : بهاء الدين خرمشاهي نفوذ قرآن مجيد در ذهن و زبان مسلمانان، از اهل علم و غير اهل علم، بسيار عظيم و وصفناپذير است. امثال و حكم قرآني هم كه در ادب عربي و فارسي به كار ميرود، فراوان و شمارش ناپذير است. در مقاله حاضر، بعضي اصطلاحات و تلميحات قرآني را كه نه در زبان رسمي و ادبي،بلكه در عرف محاوره فارسي به كار ميرود آن هم نه به نحو استقصا واستيفا، بلكه نمونه وار و با استمداد از حافظه (چون در اين باره متن مدوني وجود ندارد) عرضه ميداريم . قرآن، نام قرآن مجيد با انواع تعابير، در تداول محاوره فارسي امروز به كار ميرود. في المثل گويند: 1ـ هفت قرآن در ميان طكه تعويذ گونهاي است(مانند هفت كوه در ميان) كه پيش از نام بردن مصيبت يا درد و رنجي صعب گويند. مانند: گوش شيطان كر، حاشا لمن يسمع، دور از جناب ، دور از حضار، به ديوار ميگويم[1]». جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید شاخصهاي عزت و افتخار از ديدگاه قرآن مولف : رحيمه ابراهيمي (آثار ارسالي به جشنواره هيجدهم)
پيشگفتار انتخاب شايسته مقام معظم رهبري (دام ظله العالي) سال گذشته را به نام سال عزت و افتخار حسيني عليهالسلام . دانشجويان و دانشپژوهان را بر آن داشت تا پيرامون اين عنوان در زمينههاي مختلف روايي، حماسي،ادبي، قرآني و ... كارهاي تحقيقاتي و علمي انجام دهند. به خاطر اهميت اين موضوع در اين عصر و برهه از زمان دست به قلم برده و نوشتهاي ناچيز تهيه كردهام. در اين بررسي مختصر سعي شده. عزت و افتخار در منظر وحي ملاحظه شود لذا تقريباً تنها ايات قرآن مورد بحث قرار گرفته و به كتب روايي و يا زندگينامهاي رجوع نشده است تا محض نظر قرآن بيان شود. و چون تفاسير گوناگون در اين زمينه مطالب بسيار اندكي داشتند و تا آنجا كه جستجو شد بحثي در اين موضوع مستقلاً انجام نشده بود،به ناچار هر آنچه از تدبر نگارنده به دست آده، بروي صفحه نقش بسته است و با اينكه ميدانستم امكان وجود نقص و خلل و كاستي در اين نوشته وجود دارد اما مانع از تصميم من نشد لذا خواستم همتي در اين زمينه انجام داده باشم كه انشاءالله مورد قبول صاحب واقعي عزت و افتخار واقع شود.ط آب دريا را اگر نتوان كشيد هم به قدر تشنگي بايد چشيد». جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید پژوهشي پيرامون قصههاي قرآني تهيه و تنظيم: محمد حاج علياكبري دانشگاه : افسري امام علي (ع) (آثار ارسالي به جشنواره هيجدهم)
سخن نخست بيترديد قرآن كلام الهي و جاودان معجزه نبي اكرم اسلام، تنها كتابي است كه هدايت و راهنمايي انسانها را بر عهده داشته و سعادت و خوشبختي آنها را تضمين كرده است و مشتمل بر ظرائف و دقايقي است كه بسياري از آنها تاكنون و تا نسلهاي بعد ناشناخته مانده و خواهد ماند. چنانكه حضرت ختميمرتبت در وصف اين اعجاز برتر ميفرمايند: “قرآن داراي ظاهر و باطني است، ظاهر آن حكم است و باطنش علم، ظاهر آن جلوه و زيبائي دارد و باطنش ژرف و عميق است. در آن چراغهاي هدايت و جايگاه نور است.” [1] جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید مسأله تحريف و مشكلات ادبي قرآن مجيد نويسنده : محمد باقر بهبودي
اختلاف در قراءت قرآن، يعني ارائه سورتهاي مختلف از تلاوت واژهها كه به نام قاريان صدر اول ثبت شده است، از قراءت رسول خدا(ص) نشأت نميگيرد كه رسول خدا قرآن مجيد را به گونههاي مختلف قراءت كرده باشد و حافظان صدر اول به نقل و حكايت آن پرداخته باشند؛ بلكه تابين و متكلمين اسلامي، گاه به خاطر اغراض سياسي ـ فرقهاي و گاه به خاطر خيرانديشي و رفع اشكالات علمي، ادبي. فقهي و ... با تغيير قراءت و تبديل عبارت اعمال نظر كردهاند و ندانسته اساس تحريف را پيريزي كردهاند . بحث اين مسائل را در جاي خود استيفا كردهام و اينك يك مورد آن را به بحث و پژوهش ميگذارم، تا خوانندگان را با ريشه اين مسائل آشنا سازم. ملاحظه كنيد: ماده «د.ر.ي» به صورتهاي «أدري، تدرون، تدري، ندري، أدراك،أدراكم، يدريك» سي نوبت در قرآن آمده است. از اين سي مورد، بيست و نه مورد آن كه اشكال علمي ـ أدبي ندارد. قراء تمام قاريان(قراء سبعه،قراء عشرة، قراء أربعة عشر، با تمام راويا نشان) يك نواخت و همعنان است. فقط يك مورد آن كه واژه «أدراكم» باشد، به گونههاي مختلف قراء شده است. زيرا كه ظاهر آيه را با قواعد ادب منطبق نديدهاند و با تغيير قراء ت و حتي تغيير عبارت به حل آن پرداختهاند. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید تأويل آيات قرآن در متون فارسي(از قرن چهارم تا قرن هفتم)دكتر محمد علي محمدي استاد يار دانشگاه ياسوج اشاره تأويل از موضوعات مهم و مورد اختلاف در حوزه ي تفسير قرآن است. اين اصطلاح را خود قرآن بارها در آياتش به كار برده است و در سوره ي آل عمران در وصف منحرفان آورده است كه آنها با هدف فتنه انگيزي به تأويل آيات متشابه دست زده اند. در طول تاريخ نيز هر فرقه اي براي اثبات و تحكيم عقايد خودو ردّ و انكار آراي ديگران از تأويل تنها به معاني روحاني, باطني و پوشيده ي آيات قرآن اطلاق شده است. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید
روش تبليغ قرآني د رمقايسه با شيوهي تبليغ در جهان امروز
دكتر مصطفي عباسي مقدم استاديار گروه الهيات و معارف اسلامي دانشگاه كاشان اشاره تبليغات از ابزارهاي رايج براي انتقال فكر. فرهنگ و هر گونه پيامي به ديگران است. مكاتب فكري، فرهنگها و تمدن هاي مختلف از ديرباز كوشيدهاند با بهره گيري از شيوههاي گوناگون، پيامهاي مورد نظر خويش را به مخاطبان انتقال دهند. در قرآن كريم از شخصيتهاي ارجمندي سخن به ميان آمده است كه د رمسير اهداف بلنـد الاهـي و بسط و گستـرش فرهنگ دينـي از هيچ كوششـي دريغ نميكردهانـد. بدون شك، رفتار، گفتار و كردار اين شخصيتها ـكه عمدتاً در زمرهي پيامبران الاهي بودهاندـ ميتواند به عنوان اسوه و الگو، رهنماي همهي رهپويان حقيقت باشد. جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید جلوه هاي ادبي و هنري قرآن مقدمه : قرآن براي همه است و سعادت همه را بيمه مي كند.در پناه قرآن بود كه اسلام در نيم قرن برهمة امپراتوريهاي آن وقت غلبه كرد و ما، مادام كه در پناه قرآن هستيم بر دشمنان غلبه خواهيم كرد… امام خميني (ق) … پس از تجربه هاي ناموفق بشود در قرنهاي بيداري و شكوفايي و جهش، يعني پس از آنكه بشر نتوانسته است نظام زندگي انساني زاينده و تسلاّ بخش متناسب با رشد طوفاني و شگفت آور عام براي خود پديد آورد اكنون راهها بتدريج به طريقة توحيد و راه دين مي گرايد و انسان كه به پختگي نزديك شده، جهت مطالعه ی ادامه مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید |
در ادامه طراحي وبلاگ هاي آموزشي ، پس از وبلاگ هاي موفق زيست شناسي با آگاهي مبني بر ارائه مسابقه بين المللي وبلاگ نويسي قرآني از طرف خبر گزاري اختصاصي قرآن ، ايکنا ايده اي که از اولين طراحي وبلاگ جزو اهداف من بود وقت شکوفتن يافت و با سعي شبانه روزي با اينکه وقت اندک بود گوشه اي از آن ايده پا به مرحله ظهور نهاد . نظرات شما ادامه راه را آسانتر می نماید . یا حق
|
| تبليغات | X |
pictofxt